چطور نور فلاش افت می‌کند؟

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه 17 اسفند 1390 ساعت 18:04 نوشته شده توسط امیر یاری يكشنبه 30 بهمن 1390 ساعت 18:17

فاصله سوژه تا دیوار کمتر از 1 متر . دیوار با نور تابیده شده بر روی سوژه روشن شده است

فاصله سوژه تا دیوار حدود 4 متر . نور تابیده شده بر روی دیوار بسیار ناچیز است و دیوار سیاه شده است

حتما شما نیز در سفرهای دسته‌جمعی یا تورهای عکاسی، با دوستانی مواجه شدید که سعی می‌کنند در مقابل یک منظره زیبا یا یک اثر هنری با فلاش عکاسی کنند. متاسفانه بسیاری از عکس‌های این دوستان آنچه که با چشم می‌بینند از آب درنمی‌آید و در اغلب اوقات سوژه‌های پرنور در مقابل زمینه‌های بسیار تاریک و سیاه قرار می‌گیرند. در هنگام عکاسی با فلاش، بسیاری از نکات ریزبینانه را باید مد نظر قرار داد که بحث عکاسی با فلاش را پیچیده‌تر و کاملا از عکاسی بدون فلاش مجزا می‌کند. یکی از این نکات میزان افت شدت نور فلاش‌هاست که آن را در زبان انگلیسی "Flash Fall off " می‌نامند.

افت فلاش دقیقا به این علت اتفاق می‌افتد که اشعه‌های نورانی فلاش نمی‌توانند فاصله نامحدودی را بپیمایند و پس از عبور از فاصله‌ای مشخص دچار افت شده و از بین می‌روند. بنابراین وقتی سوژه شما در فاصله‌ای دور قرار دارد، احتمالا نور ضعیفی به آن می‌رسد و تقریبا سیاه می‌شوند. به همین علت، وقتی شما سوژه‌ای را در فاصله‌ای نسبتا زیاد از پس زمینه عکاسی می‌کنید، نور فلاش می‌تواند سوژه را روشن کند (و اصولا در حالت خودکار این روشنایی تنها برای سوژه محاسبه و ایجاد می‌شود)، اما پیش از رسیدن به پس زمینه از بین می‌رود و به همین دلیل پس زمینه تاریک می‌شود.

اشعه‌های حاصل از یک فلاش به شکل مخروطی تابیده می‌شوند. بیشترین شدت نور در مرکز انتهایی این مخروط و نزدیک به لامپ فلاش است و هرچقدر به سمت دهانه این مخروط نزدیک‌تر می‌شوید، این مقدار کاهش می‌یابد. حال اگر شما به عنوان سوژه به درون این مخروط نگاه کنید، با افزایش فاصله، شدت نور کمتری به چشم شما (و همچنین بازتابش کمتری به حسگر دوربین) می‌رسد و در فاصله‌ای نسبتا دور این نور کاملا ناپدید می‌شود. مثالی که در این باره می‌شود زد این است که وقتی شما با یک آبپاش باغبانی به گل‌ها آب می‌دهید، قطرات آب تنها فاصله‌ای از اطراف شما را پوشش می‌دهند. این فاصله تنها چند متر دورتر از شماست. حال اگر صدها لیتر آب نیز از آبپاش بیرون بریزد، بازهم درختان دور از شما آبیاری نمی‌شود، چون فاصله آنها از برد پاشیدن آب دورتر قرار دارند.

این نکته منفی عکاسی با فلاش است، اما نکته‌ای که از این بدتر است این است که نور فلاش با دوبرابر شدن فاصله، نصف نمی‌شود. بلکه تنها کسر یک چهارم از آن به سوژه‌ای با فاصله دوبرابر می‌رسد و این روند برای فواصل دورتر تکرار می‌شود. یعنی فاصله سوژه تا دوربین هر چند برابر که بشود، شدت نور به مقدار کسر یک بر روی توان دوی همان عدد (فاصله) می‌شود. بنابراین وقتی فاصله سوژه 3 برابر می‌شود، شدت نور به یک بر روی 3 به توان 2 یعنی 1/9 می‌شود و در فاصله 4 برابر به میزان یک بر روی 4 به توان 2 یا 1/16 می‌رسد.

حال چاره کار چیست؟ مخروط نور را باریک‌تر کنید. یعنی نور به محدوده باریک‌تری بتابد و کمتر پخش شود. برخی از فلاش‌ها دارای تجهیزات جانبی برای متمرکز کردن نور هستند که می‌توانید از آنها استفاده کنید. به این تجهیزات زوم هد "Zoom Head" گفته می‌شود. البته در چنین حالتی مجبورید که با وضعیت تله لنزتان نیز عکاسی کنید، زیرا کناره‌های تصویر در کادرهای باز، تاریک می‌شوند.

همچنین می‌توانید فلاش دوربین را به سوژه‌تان نزدیک‌ کرده و با استفاده از تریگر‌ها یا کنترل کننده‌های از راه دور، آن را با دوربین‌تان سینک کنید. بنابراین وقتی دوربین‌تان عکس را می‌گیرد، فلاش دوربین از فاصله‌ای نزدیک‌تر به سوژه می‌تابد. بسیاری از دوربین‌های نیکون کانن و نیکون می‌توانند فلاش‌های خودشان را به صورت بی‌سیم هدایت کنند و تریگر داخلی بی‌سیم دارند. البته این کار برای عکاسی از زاویه‌های بسیار باز کاربرد ندارد و نور شما را به بخشی کوچک از تصویر محدود می‌کند. در چنین حالتی بهتر است که حساسیت دوربین را بیشتر بالا ببرید و سعی کنید با همان نور موجود عکاسی کنید. همچنین در صورتیکه دوربین‌تان دارای وضعیت‌ی برای عکاسی در شب یا عکاسی HDR نیز هست می‌توانید آنها را امتحان کنید.

نکته آخر اینکه این که این محاسبات برای نورهای پیوسته نیز صدق می‌کند. یعنی نورهای حاصل از چراغ‌های روشنایی نیز به همین شکل دچار افت نور می‌شوند.